Tin ASCO

[Review] 7 thói quen hiệu quả – Stephen R. Covey

[Review] 7 thói quen hiệu quả – Stephen R. Covey

                                                                                     


7 thói quen hiệu quả – Stephen R. Covey

Cuốn sách này không nói đến những từ như “thành công”, “thành đạt” mà tập trung vào việc xây dựng những thói quen “hiệu quả”. 

Trong cuộc sống, mỗi người chúng ta đều sẽ có những khi đạt được những thành tựu, thành quả dù lớn hay nhỏ. Tuy nhiên, những kết quả này lại thường không xảy ra thường xuyên và ta phần lớn còn tin là may mắn.

Cuốn sách của Covey muốn hỗ trợ chúng ta tạo nên kết quả bền vững bằng việc xây dựng thói quen hiệu quả. Vì là thói quen nên chúng ta sẽ phải sử dụng liên tục, sẽ sử dụng cho đến khi nó trở thành một phần con người mình. Khi đó thì chúng ta có thể trở thành những người hiệu quả hơn, đặc biệt là hiệu quả hơn nhiều so với con người có thể là lười biếng hoặc làm việc một cách tùy hứng của hiện tại.

Những thói quen mà Covey giới thiệu là những nguyên lý trường tồn với thời gian. Triết lý của Covey là đi “từ trong ra ngoài”. Nó bắt đầu với 3 thói quen làm chủ bản thân. Sau đó là 3 thói quen giúp chúng ta hoạt động hiệu quả trong tập thể và tạo ra những thành quả to lớn mà một cá nhân khó có thể làm được. Cuối cùng là 1 thói quen không ngừng tự rèn mới bản thân.

Cuốn sách này có thể nói là cuốn sách mình thích nhất. Bởi vì khi đọc mình không cảm giác đây là những điều đao to búa lớn, mà chỉ đơn giản tập trung rèn luyện bản thân để trở thành con người hiệu quả hơn. Những thói quen trong cuốn sách không khó để hiểu, nhưng đó là một hành trình “know-live-be” (biết-sống-trở thành). Theo thầy Giản Tư Trung, biết về nền văn hóa “7habits” này chỉ là bước khởi đầu (Know), hành trình sống (Live) với nền văn hóa mới này và rồi trở thành con người mà mình mong muốn (Be) mới là chặng đường khó khăn và thách thức hơn hết thảy.

Hãy tìm đọc cuốn sách, hãy cảm nhận nó, và nếu nó đủ thuyết phục với bạn, hãy cùng nhau đi trên hành trình know-live-be này.

Sau đây mình sẽ giới thiệu kỹ hơn về 7 thói quen để bạn có cái nhìn tổng quan nhất:

Có thể xuất phát mỗi người là mỗi khác, nhưng đa số chúng ta sẽ đi từ việc “phụ thuộc” người khác để bắt đầu tạo nên những thành công nho nhỏ cho cá nhân từ 3 thói quen, và sau đó đạt được những thành công cá nhân cho chính mình.

  1. Làm chủ chính mình.

Trong phần này, điều mình thích nhất là nhận ra chúng ta luôn có 1 quyền gọi là “quyền tự do lựa chọn”. Nhiều khi chúng ta cứ nghĩ rằng mình phải đi học, mình phải ngoan nếu không ba mẹ lo, mình phải đi chơi không bạn bè giận, mình phải uống bia khi đi tiệc….

Trên đời không có cái gì là “phải” cả. Bạn hoàn toàn có quyền tự do lựa chọn có làm hay không, còn đa số những điều phải kia là vì ta sợ cái hậu quả của nó mà không dám làm khác đi. Việc ý thức được mình luôn có sự lựa chọn sẽ giúp bạn có can đảm nhìn nhận về hệ quả của mỗi lựa chọn bạn đưa ra một cách rõ ràng hơn. 

Đồng thời giúp mỗi cá nhân trở thành một con người sống có trách nhiệm với từng hành động, từng quyết định của chính chúng ta. Bởi vì nếu đã là lựa chọn do mình đưa ra thì nếu đổ lỗi cho người khác, lương tâm của chính ta sẽ lên tiếng.

Chương này có 1 ý tưởng mình rất thích đó là:

“Giữa tác nhân kích thích và phản ứng luôn có một khoảng trống, đó là sự lựa chọn”.

Câu này đối với mình rất hay, đặc biệt là những khi sự việc xảy đến bất ngờ, cảm xúc mình lên cao và không còn đủ khả năng suy xét bình tĩnh nữa. Những lúc mình tỉnh táo thì khoảng trống đó sẽ lớn, nhưng trong tình huống đối mặt trực tiếp hay chưa chuẩn bị thì khoảng trống đó lại thu hẹp vô cùng. 

Ý thức được điều này nên hiện tại mình đang nỗ lực hơn để tạo ra khoảng trống lớn hơn cho chính mình. Từ những việc mình có thời gian để chủ động suy nghĩ và ra quyết định. Hay những việc bất ngờ xảy đến và mình thường hành động theo bản năng.

  1. Bắt đầu bằng đích đến

Chương này là một chương khiến mình cảm thấy khó làm. Bởi vì bắt đầu bằng đích đến ở đây có nghĩa là biết mình muốn gì, mà để biết điều này thì phải hiểu rõ về chính mình mà điều này thì không hề đơn giản. Tuy nhiên sau khi đọc chương này, cảm nhận lại và can đảm hơn để đối mặt với việc hiểu chính mình, điều này khiến mình nhận ra những lợi ích khi xác định rõ được “mình muốn điều gì”.

Tư tưởng của cả chương là “Mọi thứ đều được tạo lập hai lần. Lần đầu là tạo lập trong tâm trí, và lần hai là tạo lập trong thế giới vật lý”. 

Khi đã rõ ràng trong tâm trí của mình muốn gì thì mỗi hành động hướng tới điều mình mong muốn sẽ hiệu quả và tránh được nhiều sai sót hay hậu quả hơn. 

Đối với người thích sự linh hoạt như mình thì đây thật sự là 1 điều không thoải mái. Nhưng mình nhận ra rằng đích đến này không nhất thiết mình phải chính xác làm đúng theo những gì đã hình dung. Mình hoàn toàn có thể cân nhắc và tạo lập lại sau một khoảng thời gian hoặc khi có thêm nhiều dữ liệu hơn. Điều tốt là ít nhất mình đã đi xa đủ để biết mình cần làm những gì để điều chỉnh, hơn là cứ xoay vòng vòng 1 chỗ. 

Chương này cũng nói đến một việc rất hay là trọng tâm trong cuộc sống. Và điều này ảnh hưởng rất lớn đến những lựa chọn ta đưa ra trong cuộc sống.

Nếu trọng tâm là bản thân, ta ưu tiên làm những điều mình thích và đặt bản thân lên trên hết.

Nếu trọng tâm là gia đình, ta ưu tiên làm điều khiến cho quan hệ gia đình hoặc cuộc sống gia đình trở nên tốt hơn.

Nếu trọng tâm là bạn bè, ta sẽ đặt niềm vui hay mối quan hệ của bạn bè lên trên cảm xúc của chính mình chẳng hạn.

  1. Ưu tiên điều quan trọng

Chương này tập trung nói đến việc quản lý thời gian bằng vai trò. 

Xác định rõ những vai trò mình có trong cuộc sống và mục tiêu của mỗi vai trò mình đang có, bạn sẽ rõ ràng hơn những điều mình cần tập trung để lên lịch công việc cho cuộc sống hàng ngày mà vẫn biết mình đang làm những gì. Chúng giúp ta không bị những việc khẩn cấp hay bất ngờ xảy ra làm quên đi những điều thực sự quan trọng. 

Đây là 1 kỹ năng vô cùng quan trọng để ta tập trung thực hiện được đích đến mà mình mong muốn.

Khi đã hình thành được và duy trì 3 thói quen này thì ta sẽ dần trở thành một con người “độc lập” hiệu quả. Ta dám lãnh nhận trách nhiệm cho lựa chọn của chính mình, biết được mình muốn gì và ưu tiên những điều quan trọng để hoàn thành điều mình mong muốn.

Sau khi đã làm được điều này rồi thì 3 thói quen tiếp theo sẽ giúp ta trở thành người “tương thuộc” hiệu quả.

3 thói quen này là nền tảng để chúng ta xây dựng khả năng hợp tác với người khác và xây dựng các mối quan hệ tốt cho cuộc sống. Từ đó dẫn đến những thành công tập thể. Bởi nói gì thì nói, con người vẫn là sinh vật xã hội mà.

 

  1. Tư duy cùng thắng.

Tư duy cùng thắng thường không phải là mô thức suy nghĩ tự nhiên mà trong chúng ta hay có. Thường tự nhiên trong chúng ta sẽ có mô thức kẻ thắng, người thua, hay thậm chí là cùng thua. Do ta thường xem cuộc đời là một miếng bánh, nếu ta ăn nhiều, người kia sẽ ăn được ít và ngược lại. Hoặc tệ hơn là hủy bánh để không ai được lợi hơn.

Còn tư duy cùng thắng là ta sẽ tìm cách cùng nhau mở rộng miệng bánh trước, và như vậy ai cũng có thể được phần mình muốn hoặc thậm chí là được nhiều hơn hẳn.

Vì không phải là lối suy nghĩ tự nhiên, tư duy cùng thắng là một lựa chọn, là điều mà ta chỉ có thể làm được sau khi đã có thói quen làm chủ chính mình mà không để bản năng chi phối. 

Và bên cạnh cùng thắng, mình cũng hiểu ra trong chương này là còn sự tồn tại lựa chọn khác ta ít khi nghĩ đến đó là không giao kèo. Ta có thể nỗ lực cùng nhau đạt được sự cùng thắng, và nếu chưa tìm ra được ta hoàn toàn có thể không giao kèo chứ không nhất thiết phải có kẻ thằng, người thua.

Việc nhận ra sự tồn tại của hai lựa chọn này khiến mình nhận ra là ta có nhiều lựa chọn hơn những gì mình nghĩ. Ta không cần phải bị ràng buộc vào một kỳ vọng nào cả nếu cả hai không thực sự thoải mái, dù hai bên đã bõ nhiều công sức và nỗ lực để đạt được điều cả hai mong muốn.

Dĩ nhiên, cùng thắng hoặc không giao kèo không phải là giải pháp cho tất cả vấn đề. Sẽ có những lúc ta cần sự thắng-thua, hoặc phải thỏa hiệp vì những điều quan trọng với chính mình. Nhưng bắt đầu bằng việc nhận ra ta có 2 lựa chọn này, và chủ động hướng tới đạt được nó sẽ hình thành cho ta một lối tư duy tự do hơn là theo những mô thức bản năng của chính mình.

  1. Thấu hiểu rồi được hiểu.

Chúng ta thường có mô thức là được người ta thấu hiểu trước tiên, vì điều này có ích cho mình. Vấn đề là nếu ai cũng muốn được thấu hiểu trước thì sẽ phải có kẻ thắng, người thua hoặc cả hai cùng thua. 

Hơn nữa là khi giao tiếp, chúng ta không phải robot để mà liệt kê vấn đề, nói đủ “triệu chứng” của mình một cách rành mạch và sau đó chờ người kia “kê toa” giúp. Vì thực tế, chúng ta thường còn thậm chí chưa rõ vấn đề của mình, hoặc ngại nói vấn đề một cách rõ ràng, hoặc khi nói thì bị cảm xúc chi phối.

Là người có lựa chọn, ta nên ý thức mình cần nỗ lực thấu hiểu đối phương trước, đặc biệt là khi họ bị cảm xúc chi phối để hiểu rõ những gì đang tác động lên họ. Những lời khuyên vội vàng, những câu hồi đáp vội vã chỉ khiến đối phương càng phòng thủ và nới rộng khoảng cách với mình.

Hãy nỗ lực cho đi sự quan tâm và mong muốn thấu hiểu đối phương rồi sau đó tìm cách để đối phương có thể hiểu mình sau là điểm cốt lõi của thói quen này. 

Những nỗ lực này có thể rất tốn nhiều công sức ở giai đoạn đầu, nhưng tiết kiệm thời gian về sau do những hiểu lầm không đáng có xảy ra.

Điều mình rất thích ở chương này là tác giả dùng những cuộc đối thoại có sự mô tả nội tâm của nhân vật. Cách thức này giúp mình hiểu sâu sắc hơn những câu nói không với mục đích thấu hiểu sẽ khiến người ta cảm thấy như thế nào.

  1. Hợp tác Cộng sinh.

Hợp tác cộng sinh là hợp tác cùng nhau để tạo ra những điều to lớn hơn. Nếu thỏa hiệp khi hợp tác có thể khiến 1 + 1 + 1 = 1/2 thì hợp tác cộng sinh là 1 + 1 = 8, 16 hay thậm chí 1600.

Hợp tác cộng sinh là tìm kiếm giải pháp thứ ba tốt hơn giải pháp mỗi bên đề xuất và thỏa mãn cho cả hai. Hợp tác cộng sinh là khiêm nhường nhận ra giới hạn nhận thức của bản thân và trân trọng những nguồn lực phong phú có được nhờ sự giao hòa với con tim cùng khối óc của người khác.

Thói quen tạo ra sự hợp tác cộng sinh, để mọi bên cùng có lợi nhờ trân trọng sự khác biệt của người khác và tin vào giải pháp có lợi cho tất cả là tồn tại sẽ giúp chúng ta tạo ra nhiều điều to lớn hơn là lựa chọn thỏa hiệp.

Và thói quen cuối cùng: 

  1. Tự rèn mới bản thân.

Thói quen này là duy trì và gia tăng giả trị của bản thân trên 4 khía cạnh: 

+ Thể chất

+ Tinh thần

+ Trí tuệ

+ Quan hê xã hội / Tình cảm:

Việc tự rèn mới bản thân bao quanh các thói quen còn lại, giúp cho các thói quen đó càng trở nên hiệu quả hơn khi ta không ngừng cải thiện bản thân về 4 khía cạnh trên. 

Đồng thời nó giúp ta phát triển một cách đều đặn và nhất quán nhờ sự cải tiến liên tục. Trở thành một con người thật sự độc lập, tương thuộc hiệu quả và ngày càng thú vị.

By  

Bài viết cùng danh mục

Đăng nhập